Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Từ bi và độ lượng không phải là dấu hiệu của yếu đuối mà nó là biểu hiện của sức mạnh nội tâm.            Thở vào tâm tĩnh lặng, thở ra miệng mỉm cười.

Tuổi trẻ qua đi thì lực bất tòng tâm

21/01/2016 20:59
Có được thân người còn khó hơn cả con rùa mù sống trong biển cả, một trăm năm mới nổi trên mặt biển một lần mà chui vào được lỗ bộng một thân cây trôi dạt trên biển (Tương ưng bộ kinh, tập V, chương 12: Phẩm 5:, mục 47: Lỗ khóa). Hiểu được điều này, chúng ta cần trân quý tuổi trẻ hơn và tận dụng sức trẻ để sống xứng đáng một kiếp người.

Nhiều kinh điển ghi nhận rằng, Đức Phật luôn nhắc nhở con người nên sử dụng tuổi trẻ mình có để hiện thực hóa những định hướng cuộc đời vì dòng sốngluôn vận hành, đừng để thời gian và tuổi trẻ cứ trôi đi mãi. Tuổi trẻ đi qua, không bao giờ trở lại, như triết gia Heraclitus từng nói, chúng ta không bao giờ tắm hai lần trên một dòng sông. Nuối tiếc không giúp được gì. Con người chỉ có thể xây dựng sự nghiệp của mình ở tuổi thanh xuân. Đời cũng như đạo, ai cũng cần định hướng cho mình một mục đích sống và dành năng lượng, sức trẻ để biến định hướng ấy thành hiện thực sinh động. Chỉ có tuổi trẻ là thời kỳ sung mãn nhất để bước vững chắc trên con đường mình đang đi, thực hiện hoài bão ởđời. Lời dạy của Đức Phật trong kinh Pháp cú nhắc nhở chúng ta điều này:

“Lúc thanh niên cường tráng đã không kiếm ra tài của, cũng chẳng lo tu hành, thì khi già cả chẳng khác gì con cò già bên bờ ao, chẳng kiếm ra mồi phải khô héo chết mòn.

Lúc thanh niên cường tráng đã không kiếm ra tài của, cũng chẳng lo tu hành, nên khi già nằm xuống, dáng người như cây cung gãy cứ buồn than về dĩ vãng.”

(Pháp cú, kệ số 155, 156, H.T. Thích Trí Đức dịch)

Không những đời này mà trong các kiếp sống trước, Đức Phật cũng ý niệm được sự quan trọng của cuộc sống tuổi trẻ, sự chắc chắn của cái chết. Ngài nói: “đến một tuổi nào đó, ta sẽ chết. Ta không biết thời nào ta sẽ chết. Thời ấy đối với ta bị che kín. Do vậy, trong tuổi trẻ, ta hành trì sa môn pháp để chấm dứt khổ đau” (Câu chuyện tiền thân, số 167). Thế đấy, mỗi ngày qua đi là mỗi lúc chúng ta xích lại gần cái chết hơn. Tuy nhiên, chỉ có bậc giác ngộ giải thoát mới có thể sống tri hành hợp nhất. Còn chúng ta, đến khi tuổi già đến, không còn sức khỏe nữa thì mới tỉnh ra. Thế rồi ân hận và tiếc nuối vì một khoảng thời gian dài ta phung phí năng lực và sức khỏe cho những việc không chính đáng.

Không chỉ Đức Phật mà chư thánh đệ tử của Ngài cũng có kinh nghiệm tương tự như vậy. Lấy trường hợp Angulimala làm điển hình. Với tuổi trẻ, Angulimala làm kinh thiên động địa khắp thành Savatthi với sự hung bạo của một tên cướp giết người không gớm tay. Với tuổi trẻ, Angulimala được Đức Phật cảm hoá, thay đổi tâm tánh một cách đột biến và cũng với tuổi trẻ, Tôn giả Angulimala tu hành chứng quả thánh. Bằng sự tự cảm nhận bản thân, Tôn giả nói bài kệ sau khi chứng quả thánh:

Ai tỳ kheo còn trẻ,

Chuyên tâm hành Phật dạy,

Chói sáng thế giới này,

Như trăng thoát mây che (Trưởng lão tăng kệ, số 873, H.T. Minh Châu dịch).

Người trẻ tuổi không lo tu học mà phung phí tuổi trẻ vào những việc làm vô bổ, Đức Phật gọi là kiêu mạn tuổi trẻ, Ngài dạy “Say sưa trong kiêu mạn của tuổi trẻ, này các Tỷ-kheo, kẻ vô văn phàm phu làm các ác hành về thân, làm các ác hành về lời nói, làm các ác hành về ý. Do làm các ác hành về thân, làm các ác hành về lời nói, làm các ác hành về ý, sau khi thân hoại mạng chung, bị sanh vào cõi dữ, ác thú, đọa xứ, địa ngục.” (Tăng chi bộ kinh, chương III, phẩm 4, kinh số 39: Kiêu mạn).

Đức Phật nói đến những trở ngại của người xuất gia lớn tuổi rằng: “Này các Tỷ kheo, thật khó tìm được một người xuất gia lớn tuổi lại thành tựu năm pháp: một người xuất gia lớn tuổi lại tế nhị, có uy nghi tốt đẹp, nghe nhiều, thuyết pháp, trì luật.”(Tăng Chi Bộ kinh, chương V, phẩm 6, kinh số 59: Khó tìm được). Điều này có nghĩa Ngài gián tiếp xác nhận, người xuất gia trẻ tuổi dễ dàng hơn trong việc thành tựu năm pháp căn bản trên.

Cuộc sống vốn cho ta nhiều bài học sinh động. Hãy nhìn những mảnh đời của bao người xung quanh, chúng ta càng thấm thía hơn lời Đức Phật và chư thánh tăng dạy về tính chất vô thường của cuộc sống. Những người nào tận dụng thời gian, sức lực của tuổi trẻ sung mãn của mình để thành tựu mục đích cuộc sống là người biết cách đánh dấu tích cực khi có duyên đến với cuộc đời này. Về già, những người như vậy thường thảnh thơi nhẹ nhàng, đến lúc giã từ cuộc sống, họ an nhiên sau khi đã chu toàn phận sự ở đời. Người chưa phát huy hết những gì mình có ở tuổi trẻ, thường nuối tiếc về già. Tuổi trẻ qua đi như nước chảy về xuôi. Tiếc đấy nhưng biết làm sao hơn, mình đâu có cơ hội quay ngược đồng hồ thời gian, ‘hoàn đồng’ thay da trẻ lại để được bắt đầu cuộc sống thêm một lần nữa, để rồi tận dụng thời gian của tuổi trẻ một cách hiệu quả hơn. Đến lúc chết vẫn còn bề bộn nhiều việc chưa hoàn thành, bao kế hoạch còn dang dở, chưa sẵn sàng tâm thế vẫy tay chào tạm biệt thế gian, làm sao an nghỉ? Như thế dù thân xác đã lìa khỏi dương trần, tâm thức không khỏi mang theo nỗi lo âu, nuối tiếc để góp thêm năng lượng cho con tàu luân hồi nhọc nhằn đi thêm vài ga tàu nữa trên lộ trình sanh tử.


TG: Hằng Như

Các tin tức khác