Vinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo SliderVinaora Nivo Slider

Từ bi và độ lượng không phải là dấu hiệu của yếu đuối mà nó là biểu hiện của sức mạnh nội tâm.            Thở vào tâm tĩnh lặng, thở ra miệng mỉm cười.

Phải lập chí tiến lên, thệ nguyện kiên cố

07/05/2019 18:15
Ngoài đời cũng như trong đạo, người mà muốn thành đạt việc lớn phải lập chí vững chắc, phải vượt khó để tiến tới thành công, chứ không phải làm cho có hình thức.

Thiền sư Trung Phong có bài kệ:

          Cũng không khó, cũng không dễ
          Chỉ quý nam nhi có thật chí.
          Thật chí sức đạo mới vững mạnh
          Sức mạnh tiến đạo như trò chơi.

Nghĩa là việc làm của người tu không khó cũng không dễ, mà chỉ quý là phải có thật chí hay không? Có chí thì khó cũng biến thành dễ, còn không có chí thì dễ cũng thành khó. Dễ mà không có chí thì làm ít bữa rồi lơ là cũng thành khó, còn có chí thì khi gặp khó quyết vượt tiến lên thì chuyển thành dễ. Người thật chí thì tu đạo mới vững mạnh, tiến đạo như trò chơi. Quý vị nhớ, chúng ta tu hành là làm một cuộc cách mạng nội tâm, chứ không phải là chuyện thường. Nghĩa là, phải chiến đấu với nghiệp tập từ vô thủy kiếp đến nay, tức là phải vùng dậy đập vở xiềng xích vô minh từ nhiều đời nhiều kiếp đã làm chủ chúng ta, bây giờ phải làm chủ lại nó, làm chủ sanh tử. Trong khi hằng tỷ người trên thế giới này đều cúi đầu trước nó thì việc xuất gia tu hành để giải thoát nó đâu phải là dễ dàng, đâu phải là trò chơi được. Quý vị thử nghĩ tập nghiệp của chúng ta đã huân tập từ lúc mới bắt đầu bất giác đến bây giờ là bao lâu rồi? Nay chúng ta phải phá tan làm chủ trở lại nó thì đâu phải chuyện thường, phải lập chí vững chắc để tiến lên.

Nhớ gương của Đức Phật khi đến ngồi dưới cội Bồ-đề thề nguyện nơi đây nếu không thành đạo thì dù xương tan thịt nát cũng không đứng dậy, nên Ngài mới thành đạo. Đức Phật đã như vậy, Còn huynh đệ đến đây tu hành đã thệ nguyện thế nào? Vui thì ở còn buồn thì đi; hoặc ai nói động thì bỏ đi, như thế thì đâu phải lập chí. Tu như vậy chừng nào tới nơi tới chốn. Nên phải có thề nguyện, lập chí hướng cho vững chắc thì tu mới tiến đạo. Chúng ta đã bỏ cha, mẹ, gia đình, sự nghiệp của thế gian, bỏ cả những thú vui ngoài đời vào đạo tu hành thì phải giác ngộ được việc lớn của đời tu, nếu chưa xong việc này là ăn ngủ không yên, đâu được thong thả qua ngày, rồi buồn vui giận ghét vì những chuyện nhỏ nhặt với nhau thì có ích gì? Như vậy làm sao thành tựu việc lớn! Đó là tâm đã trở lại thế tục rồi.

Với tinh thần quyết chí tu hành, người xưa còn không có thời gian để cắt móng tay, quẹt nước mũi thì có thời gian đâu mà buồn vui giận ghét với nhau. Nên chúng ta học hạnh người xưa, để rồi tự đánh thức sách tấn bản thân mình tiến lên.

Ngài Đạo Khiêm đến tham thiền với Thiền sư Đại Huệ một thời gian mà chưa sáng được việc lớn, một hôm Thiền sư Đại Huệ sai Sư đem lá thư đến cho ông Trương Công Tử Nhai ở phương xa, hành trình phải đi một, hai tháng mới đến. Ngày xưa không phải như ngày nay lên xe đi một hai ngày là tới. Nếu như quý vị được sai đi như vậy thì sao? Mừng, vì được một hai tháng đi chơi khỏi phải tu, có trường hợp không được đi lại kiếm lý do xin đi nữa, nay được lý do chính đáng thì thích lắm. Nhưng đối với ngài Đạo Khiêm thì khác, Sư đến khóc lóc than với người huynh đệ đã sáng đạo là ngài Tông Nguyên: “Tôi một đời tham thiền trọn chưa sáng tỏ được việc lớn, hôm nay phải bôn ba trên đường xa thiếu mất công phu thì làm sao có thể tương ưng, tôi không muốn đi.” Sư băn khoăn than thở không muốn đi. Tâm hạnh của người xưa là như thế, so với chúng ta ngày nay thì sao?

Cho nên mỗi người phải ý thức việc lớn của chính mình mà lập chí tiến tu, không được lơ là. Lâu lâu buồn rồi kiếm cách xin đi đây đi kia cho thong thả, là huân tập thêm tâm buông lung, thì bao giờ mới xong việc lớn? Phải có chí khí cao cả để vươn lên, chứ không thể tầm thường qua ngày được! Nên nhớ là, những chuyện buồn vui, trái nghịch thì không thành vấn đề, chúng ta vì việc lớn mà đi tu, không có thời gian vì những chuyện nhỏ đó, nên kiểm lại rồi thấy hổ thẹn mà phát chí tiến lên.

Thiền sư Tín Học ở Việt Nam khoảng thế kỷ 12, thuộc đời thứ 10 dòng Vô Ngôn Thông. Một hôm, Sư đến trước tượng Phật đốt một ngón tay cúng dường và phát nguyện: “Con đã nhiều kiếp trôi lăn trong trần lao, nay nguyện dứt hẳn không tạo lại”.

Ngài lập nguyện kiên cố, tu như vậy mới vững tiến được, không phải như vào chùa thời gian rồi sống trở lại tâm thế gian. Cho nên quý vị nhớ người xuất gia tu hạnh giải thoát mà nhất là tu Thiền thì điều tối thiết yếu là phải tham thiền cho thấu, phải phá cho vỡ cái “tâm sanh tư” cứng chắc, là tâm đã nhốt chúng ta từ vô thủy kiếp đến ngày nay vẫn không ra được, chính do vì chúng ta không biết phá vỡ nó. Chính tâm bất giác đi vào trong sanh tử, bám chắc vào cái ngã mê lầm này nên sanh ra rồi chết đi, không ra khỏi được vòng lẩn quẩn.

Hôm nay chúng ta gặp được chánh pháp, gặp con đường giải thoát sáng sủa phải nhanh chóng phá tâm sanh tử, vì nếu tu không khéo thì chúng ta sẽ nuôi nó trở lại. Phải nhớ rõ thân tâm này đều là giả duyên “không phải là ta”, “không phải là mình”. Nhớ quán kỹ, quán cho thật thấu thân này chỉ là một gánh thịt thúi, chứa những cái hiểu biết vay mượn không có gì là ta hết. Còn như nghĩ nó là thật liền chấp nó là ta, rồi huân tập nuôi dưỡng thêm cái tâm sanh tử. Nếu chúng ta quán không thấu, không phát minh được việc lớn chính mình thì làm sao phá vỡ tâm sanh tử này? Nếu không phá vỡ tâm sanh tử thì lấy cái gì mà chống đỡ mũi tên vô thường đang chờ sẵn nay? Quý vị thấy không lo sợ sao!

Trong Truyền Gia Bảo, ngài Thiên Cơ nhấn mạnh điểm này: “Như người ngồi trong đống lửa lớn cố tìm lối thoát ra, chạy quanh một bước cũng không được, dừng lại một bước cũng không được, trông người khác cứu cũng không được. Chính khi ấy, cần phải chẳng ngại lửa mạnh, chẳng kể thân mạng, chẳng trông người cứu, chẳng sanh niệm khác, chẳng chịu tạm dừng, nhắm trước chạy thẳng, chạy qua rồi mới là người giỏi.”

Tức là lúc đó chỉ còn có một cách là nhắm thẳng tới trước vọt ra, không để niệm nào khác chen vào. Lúc đó mà còn lừng chừng thì lửa cháy chết thôi! Chúng ta cũng vậy! Đang ở trong đống lửa sanh tử vô thường này thì phải hướng thẳng mà vọt chạy ra đừng để sanh một niệm nào khác thì mới ra được. Còn lừng chừng thì ít bữa tắt thở sẽ đi trong sanh tử trở lại, không ra khỏi. Quý vị nghĩ như thế mới thấy đáng sợ, nên phải có ý chí vững mạnh mới được.

Giờ đây, chúng ta chỉ còn một việc chạy ra mà không cần khởi nghĩ thêm niệm nào khác, được như vậy thì công phu mới đảm bảo đắc lực. Nếu như lúc đó còn tiếc lo nghĩ tới nghĩ lui mong chạy ra ngoài để có ai cứu mình, hoặc tiếc nhớ công việc chưa giải quyết xong, nếu còn có niệm này niệm kia thì làm sao chạy ra khỏi? Nếu chưa ra khỏi sanh tử thì đời này làm sao giải quyết cho kịp. Nhất là quý vị lớn tuổi không khéo thì thoát không kịp? Phải hiểu được như vậy mới thấy đáng sợ mà lập chí cho vững chắc để tiến lên. Phải nhớ đặt mình vào cảnh ngộ là đang ngồi trong đống lửa vô thường, sanh tử lúc nào cũng bao quanh, và chúng ta vẫn chạy tới chạy lui trong đó. Mỗi người cần phải có ý chí quyết liệt mạnh mẽ, luôn thao thức khắc sâu làm sao giải quyết cho xong vấn đề sanh tử của chính mình, không thể nhàn rỗi bình thường qua ngày.

Thiền sư Y Am mỗi khi chiều xuống là Sư rơi nước mắt, than: “Ngày hôm nay cũng lại thế ấy! Nó qua suông. Chưa biết ngày mai thế nào nữa!” Không phải như ai đó cứ mặc cho nó trôi qua.

Ngài Lâm Tế có lần dạy chúng: “Này các Đại Đức! Chớ có lần lựa qua ngày, sơn tăng trước kia khi chưa sáng được việc lớn, còn tối tăm mịt mù thì chẳng dám để thời giờ luống qua, lòng bức rức nôn nao lo chạy đi tìm hỏi đạo. Sau khi đắc lực cho đến ngày hôm nay, cùng huynh đệ nói bàn như thế này! Xin khuyên các huynh đệ, chớ vì cơm cháo ! "

Huynh đệ nghe tâm hạnh người xưa rồi kiểm lại lâu nay tâm như thế nào? Chí hướng, thề nguyện của mình ra sao? Như thế mới thấy hổ thẹn để mà kiểm trách, để mà tiến lên.

Trích "Tâm Hạnh Người Xuất Gia" – Thích Thông Phương

Các tin tức khác